Fernández Paz, premiado

O Ministerio de Cultura concedeu a Agustín Fernández Paz o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil en recoñecemento á mellor obra publicada no 2007 en calquera das linguas peninsulares, pola súa novela O único que queda é o amor. O libro está editado por Xerais e mostra unha trama en varios relatos as vidas de personaxes que descobren que o amor é un sentimento tan forte que é capaz de transformalos por enteiro e facerlles a vida doutro xeito. Algúns experimentan a amargura do desamor e a saudade, pero ao final, en palabras do Nobel de Literatura turco de 2006, Orhan Pamuk: na vida o único que queda é o amor.
O autor, Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947),ten unha ampla obra narrativa, principalmente dirixida ao público xuvenil e traducida a diferentes linguas, entre a que destacamos: Rapazas (Xerais, 1993, 2003), Amor dos quince anos, Marilyn (Xerais 1995, 2001), Tres pasos polo misterio (Xerais 2004), Trece anos de Branca (1994, Premio EDEBÉ de literatura xuvenil), Cartas de inverno (Xerais, 1995, Premio Rañolas ao mellor libro xuvenil), O centro do labirinto (Xerais 1997), Aire negro (Xerais 2000, Lista de Honra do IBBY 2002 e Premio Protagonista Jove 2001), Noite de voraces sombras (Xerais 2002), e Corredores de sombra (Xerais 2006).
Se queres, podes ler unha entrevista co autor premendo aquí.

Como cada 24 de Outubro, celébrase o Día Internacional das Bibliotecas. Pero este será o último ano: a partir de agora celebrarase, en todo o mundo, todo un mes.
O Mes Internacional das Bibliotecas.
(Tamén da nosa Biblioteca: a túa, en defiintiva!)

Os pasados venres e sábado celebráronse no Palacio de Congresos de Santiago os segundos Encontros de Bibliotecas Escolares de Galicia, aos que acudiron en representación da nosa biblioteca os profesores Carmen Muñoz e Luís Pereira.
Covocados baixo o lema Bibliotecas para ler e aprender, os Encontros son sempre unha excelente oportunidade de que os case mil encargados e encargadas das bibliotecas dos centros de ensino galegos asistentes puidesen intercambiar experiencias e aprender uns dos outros. Algunhas das exposicións máis destacables foron a de Isabel Solé Gallart sobre os procesos de lectura, Rosa Piquín (Premio Nacional de Bibliotecas Escolares 2005), Carmen Fernández sobre os clubes de lectura, ou a de Margarita Puga e Margarita Antón sobre a reactivación cultural da área grancanaria de Telde.
A conferencia de peche foi pronunciada por Antonio Basanta Reyes, da Fundación Germán Sánchez Ruipérez.

Le Clézio

O premio Nobel de literatura foi este ano para un francés, Jean-Marie Le Clézio (Niza, 1940), a quen Academia Sueca cualifica de novelista da ruptura, da aventura poética e da sensualidade extasiada, grande viaxeiro, autor de novelas de aventuras, ensaios e libros de literatura infantil e xuvenil cheos de humanidade.
Ao parecer, o seu nome non estaba entre os favoritos, pero unha enquisa de hai algúns anos considerábao o mellor escritor francés vivo. Le Clézio, tras coñecer a concesión do premio, declarou sentirse francés, pero suliñou que a súa patria está nas Illas Mauricio, ex colonia da que procede a súa familia e nacionalidade que comparte coa francesa.
Con el son xa catorce os escritores de franceses que obtiveron o Nobel, que nesta ocasión está dotado con 10 millóns de coroas suecas (algo máis de un millón de euros), e que lle será entregado, como é costume, o próximo 10 de decembro en Estocolmo.

Concurso de cartas sobre violencia de xénero

Tamén nos chegaron as bases do VI Concurso de Cartas Dillo a quen maltrata, que convoca a Oficina de Igualdade do Concello de Lalín para promover a reflexión a violencia de xénero.
Poderán participar todas as persoas que así o desexen, con traballos inéditos cunha extensión máxima de dous folios, por unha cara, galego ou castelán, e en soporte informático se é posible.
O prazo para a presentación das cartas remata o 7 de novembro de 2008.
Para máis información sobre a ficha de inscrición, premios, fallo do xurado, etc. podedes contactar coa Oficina de Igualdade (R/Castelao, 4-36500 LALÍN/ Tlf.: 986.78.23.52) e nos enderezos: igualdade@lalin.org e www.lalin.org/dilloaquenmaltrata

XIV Certame Trapero Pardo

O Concello de Lugo convoca o XIV certame de Contos e Relatos Curtos Trapero Pardo entre os alumnos da provincia, con 2 categorías: de 12 a 14 anos, e de 15 a 18, respectivamente, podéndose presentar un máximo de 3 traballos, dos que só un poderá resultar premiado.
Os contos serán inéditos e en galego, de tema libre e extensión non superior a 10 páxinas; presentaranse por triplicado, escritos por unha soa cara, a máquina ou a man con letra lexible.
Os traballos enviaranse á Concellería de Educación. Centro Social Uxío Novoneyra 3º andar; R/Quiroga Ballesteros, 1 (27001) LUGO, nun sobre sen remite e baixo lema, indicando no sobre que é para o certame; nun sobre cerrado á parte baixo o memo lema indicarase o nome do autor/a, enderezo, idade, teléfono e centro onde estuda.
O prazo de presentación remata o 20 de novembro de 2008.
Concederanse 3 premios por categoría, dotados con diploma, lote de libros, medalla e premio valorado en 200, 100 e 60 (para 12 a 14 anos), e de 250, 150 e 100 € (para 15 a 18 anos) respectivamente. O fallo do xurado será no mes de decembro.
Para dúbidas ou pedir as bases podedes dirixirvos á Concellería de Educación por teléfono (982.297.497) ou correo educacion@concellodelugo.org

A nosa biblioteca

Entrevista a Xaneco Tubío

A pesar das vacacións (ou precisamente por iso), o equipo do Blog da Biblioteca segue a rescatar materiais, vellos só no tempo. Como este ano, os alumnos de 2º de ESO do curso 2005-06 visitaron o obradoiro de instrumentos tradicionais que ten Xaneco Tubío en Outeiro de Rei, onde coa dedicación e amabilidade de sempre, lles mostrou os instrumentos que fabrica e a maneira de construílos e tocalos.
Naquela ocasión, tres alumnos (Noemí Cobas, Carlos Díaz e José Luis González) volveron para lle facer ao luthier a seguinte entrevista:

PREGUNTA.- Con cantos anos comezaches a facer instrumentos?
XANECO.- O primeiro tambor que fixen debeu ser por aí aos vintedous anos.

P.- Foiche difícil facer a túa primeira pandeireta?
X.- Pois si, porque eu no tema dos instrumentos de percusión fun completamente autodidacta, non fun a xunto de ninguén aprender como se viraba a madeira, como se elaboraba unha pandeireta. De feito, coas primeiras tiña un conflito, porque non me saían completamente redondas, ata que fun mellorando a técnica.

P.- Cal é o instrumento que máis tardaches en saber facer?
X.- A zanfona. Desde que me propuxen facer a primeira ata que rematei, foi un proceso de investigación, de coñecemento de instrumentos antigos, de lectura da bibliografía que hai, sobre todo francesa e inglesa; e despois houben de asistir a un par de cursos, un da Deputación de Lugo, e outro do luthier Xermán Arias de Sarria. Con iso completei as nocións mínimas para facer a primeira; despois, evidentemente, segundo vai pasando o tempo vas mellorando a técnica e mellorando os instrumentos.

P.- Tes músicos na familia?
X.- Na actualidade non, mais teño dous tíos avós que eran músicos. Eran de Bonxe, e alí naquela época había unha banda de música.

P.- Cal é o instrumento que mellor tocas?
X.- O que mellor domino é a percusión tradicional galega. Tanto o tamboril como a pandeireta, se cadra son os que mellor se me dan.

P.- E o teu instrumento favorito?
X.- É difícil de dicir, porque teñen o seu engado. A zanfona polo misticismo que pode ter, polo feito de ser un instrumento medieval, que practicamente se constrúe igual que hai cincocentos ou seiscentos anos, e polo son que ten, xa que é un dos instrumentos que máis soan a Galiza, tanto ou máis que a mesma gaita.

P.- Que coñecementos cres que fan falta para facer un instrumento?
X.- O primeiro é sabelo tocar. Non é preciso ser un virtuoso, pero si tes que saber como funciona, como afina, como debe soar. A miña profesión de artesán de instrumentos, ou de luthier ten moito que ver coa opinión que teñen os músicos dos instrumentos que saen do taller. Un músico profesional sempre che vai ir indicando as posibles melloras que lle podes facer ao instrumento, e ti tes que contrastala cos teus coñecementos sobre el.

P.- Cal é o instrumento que máis tempo che leva facer?
X.- Sen dúbida, a zanfona. A zanfona pódeme levar arredor de dous meses de traballo no obradoiro.

P.- Cal é o instrumento que máis che encargan?
X.- Os tamborís.

P.- Podes vivir de construír instrumentos?
X.- Si. Eu levo dez anos co obradoiro dado de alta en Facenda, e vivindo exclusivamente de facer instrumentos.

P.- Cal dos instrumentos che levou máis tempo aprender a facelo?
X.- Bueno, dende que me propuxen facer o primeiro ata que montei o taller pasaron moitos anos, e neles non me adiquei só a investigar sobre a percusión senón que o fun compaxinando con outras facetas da vida, mesmo coa profesión de carpinteiro. A zanfona levoume, como vos dixen, tres ou catro anos; e a percusión, se cadra, máis. Tamén vos quero dicir outra cousa: nesta profesión non é que aprendas a facer tambores e bombos para despois repetilos, sempre igual, senón que tes que estar continuamente en contacto cos músicos, coas necesidades que eles van creando.

P.- Ti cres que poderías facer o teu propio grupo de música tradicional aquí en Outeiro?
X.- Eu teño certa vinculación con Outeiro, porque os grupos cos que toco durante certo tempo fixeron os ensaios aquí. Se te refires a formar un grupo con xente de Outeiro, non coñezo moita que saiba tocar instrumentos de música tradicional a un nivel profesional para poder manter un grupo. A non ser que veñan outras xeracións, como a vosa, na actualidade non o vexo moi factible.

P.- Onde consegues os materiais para facer os instrumentos, como a madeira e as peles de cabra?
X.- A madeira nos aserradeiros de aquí; trato de facer os instrumentos con madeiras autóctonas, como facían os nosos ancestros, porque penso que están adaptadas ao medio. E as peles de cabra estoullas pedindo a un curtidor tradicional, un señor de Noia, vila onde era unha industria moi potente na primeira metade do século XX. Hoxe xa só queda este home, que está practicamente retirado.

P.- Pedíronche algunha vez un encargo especial?
X.- Si. Por motivos decorativos, pedíronme nalgunha ocasión que a algunha peza lle fixese algunha incrustación especial ou algunha talla referida a algún tema, como hai dous anos, cando fixen unha zanfona con adornos mudéxares para Teruel, centro importante desa cultura. Logo, tamén reproducións de instrumentos antigos, e hai pouco uns tambores, tres veces máis grandes do normal, para un espectáculo que hai na Coruña chamado A Nova Danza Galega.

P.- Pensas ampliar os teus coñecementos e facer gaitas e violíns?
X.- Gaitas, non: non están dentro das miñas previsións, porque eu o fago todo de xeito artesanal, non teño máis xente traballando aquí comigo, e complicaríame a vida, xa que neste momento coas zanfonas teño unha lista de espera dun ano desde que me encargan o instrumento ata que o entrego. Para os violíns requiriría parar de producir e facer unha aprendizaxe, porque é un terreo moi difícil e moi específico.

P.- Sempre che gustou a música?
X.- Si, sempre me gustou, e cando tiña 14 ou 15 anos tiven a oportunidade de entrar nun grupo de gaitas que había aquí en Outeiro; despois coñecín outra xente e empecei a tocar en distintos grupos.

P.- Poderías máis adiante dar clases de zanfona?
X.- Noutros tempos dei clases de percusión, pero hai un tempo que deixei de dalas porque non me era compatible. Estamos intentando, un grupo de xente e máis eu, que en Lugo haxa clases de zanfona o ano que ven.

P.- Canto che veñen custando os materiais para facer cada instrumento?
X.- Arredor do 25% do prezo final do instrumento.

P.- Canto pode custar unha zanfona?
X.-Depende dos adornos que se lle poñan. Varía desde o 1.500 euros que custa unha de estudo ata os 4.000.

P.- E os de percusión?
X.-Os tamborís entre os 300 e os 500 €. As pandeiretas son máis baratas, de 50 a 90 €.

P.- Pensas que a música tradicional é máis importante agora ou antes?
X.- Desempeña distinto papel. Antes os músicos tradicionais amenizaban todas as festas, polo menos no medio rural; non había máis música que a que se tocaba en directo. Hoxe hai máis músicos, escolas de música e asociacións culturais que se ocupan de manter e apoiar a música tradicional.

P.- Que lle recomendarías a quen queira aprender a tocar un instrumento de percusión?
X.- Que o tome con paciencia e con cariño, porque aprender a tocar un instrumento non é como aprender a andar en bicicleta, que sempre queda o aprendido. Nisto, se non o practicas, retrocedes, e mesmo podes esquecer como se toca. O que si é certo é que dá moitas satisfaccións porque permite coñecer outras xentes e outros sitios.

P.- Que habería que facer para darlle máis importancia á música tradicional?
X.- Tratar a súa aprendizaxe con normalidade, darlle carácter oficial como se lle dá a outros instrumentos, como o violín, o clarinete e outros; xa que un músico que toca a gaita fai un traballo de dificultade semellante a calquera outro músico, ha de ter a mesma importancia e recoñecemento ca os máis.

Ramón Piñeiro

A Real Academia Galega decidiu hoxe dedicar o Día das Letras Galegas 2009 a Ramón Piñeiro (Láncara, 1915–Santiago, 1990) pola “dedicación total e desinteresada da súa vida na defensa de Galicia e da súa cultura, que debe ser unha referencia moral indiscutible e necesaria cara ás novas xeracións”.
Os seus traballos sobre pensamento e as súas traducións de filósofos como Heidegger “supuxeron no seu momento un paso decisivo na normalización do galego como lingua con capacidade para expresarse en todos os campos do saber, superando a súa cualificación como lingua 'rural e poética' na que a tiñan encadrada moitos intelectuais españois da posguerra”. Entre os seus ensaios citaremos Olladas no Futuro, Galicia, A Linguaxe e as linguas, e Lembrando a Castelao.
Foi director literario de Galaxia e participou na fundación da colección Grial; membro da R.A.G. e primeiro preidente do Consello da Cultura Galega, até a súa morte.

Recomendamos...

...La invención de Hugo Cabret: un neno só que fai de reloxeiro na estación de ferrocarril parisina onde vive, e onde rouba xoguetes para completar un soño, unha invención.
Se che pareceu interesante, mira aquí; se non, tamén.

Balance

Estimados usuarios:
Con motivo do fin de curso o equipo da biblioteca quere facer un pequeno balance final das actividades levadas a cabo neste curso:

• Reorganizamos o espazo da biblioteca.


• Situamos dous puntos máis de busca informatizada.


• Comenzamos o rexistro e catalogación dos fondos documentais no programa MEIGA.


• Suscribímonosa oito publicacións periódicas de temática variada.


• Atendemos ó préstamo e orientación dos rapaces na busca da información.


• Colaboramos con varios departamentos e coordinamos diversas actividades:
  
  

  -"125 anos de Picasso".
  -"250 anos de Mozart".
  -"Dillo con versos".
  -"Semana da prensa", entre outras.

  Desde a Biblioteca do IES Río Miño, queremos agradecervos o voso interese e colaboración e esperamos seguir contando convosco no vindeiro curso.

Haikus

O haiku é un poema tradicional xaponés, con tres versos de 5, 7 e 5 sílabas, sen rima, que buscaba describir fenómenos naturais, os paso das estacións do ano ou o correr dos días.
Os alumnos de 3º de PDC compuxeron algúns, dos que seleccionamos os que vedes a seguir; a imaxe que ilustra a entrada é, naturalmente, de Monet.


Hay mariposas
por donde van mis amores
delante, detrás.
(Rocío Ruíz)


Noite de verán,
hai ras que cantan suave.
Ladran os cans.
(Javier Carballido)


El sonido del agua
hace calmar
todos mis miedos
(Fernando Álvarez)

250 anos de Mozart

Premios Xerais

A Editorial Xerais concedeu os Premios Xerais de Novela 2008, Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil e o Merlín de Literatura Infantil, aos escritores Manuel Lourenzo González, Marilar Aleixandre e Mar Guerra, respectivamente.
O fallo do xurado e a entrega dos galardóns tiveron lugar nun acto celebrado na Illa de San Simón.
Manuel Lourenzo obtivo o Xerais pola novela O xardín das pedras flotantes. O Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil foi para a escritora Marilar Aleixandre por A cabeza da augamar. Por último, a xornalista e escritora Mar Guerra resultou vencedora do Premio Merlín de Literatura Infantil con Xenaro e ou misterio da mochila verde.
Estes libros, que xa desde agora recomendamos, pronto estarán na nosa Biblioteca.

Visitamos un luthier

Organizada polo Departamento de Música, realizamos unha visita ao obradoiro de instrumentos musicais Xaneco, en Outeiro de Rei, que leva desde 1990 elaborando instrumentos e dando a coñecer a percusión tradicional.

Arriba, unha vista do obradoiro: a ferramenta e a mesa de traballo.

O luthier mostrou ao grupo os diferentes instrumentos confeccionados no obradoiro. Arriba, o tamboril; abaixo, o pandeiro. Nos dous casos, as materias primas foron a madeira e mais a pel de cabuxa.

O mestre mostra a seguir unhas tarrañolas,

...varias clases de castañolas,

...as culleres, feitas á man a partir dunha soa peza de madeira,

...o charrasco, máis habitual no suroeste de Galicia,

...e por fin, o máis complexo, elaborado e rico de todos: unha preciosa zanfona.

Abaixo, vista da zanfona, herdeira do organistrum medieval: durante os séculos do esplendor lírico galego-portugués acompañou os trobadores e xograres nas cortes, antes de entrar ela mesma en decadencia e servir de acompañamento só aos cegos dos cantares.

Grazas ao mestre Santalices, a zanfona é hoxe un elemento indispensable da nosa música.

Unha parte do grupo posa para o blog antes da visita ao obradoiro de Xaneco.

Semana da prensa 2007

Recomendamos...

Gran libro dos retratos de animais, de Svjetlan Junakovic, que hoxe vos recomendamos, foi concibido como proba de que, ao longo da historia, os animais, vestidos coas súas mellores galas, posaron para os máis considerados e reputados retratistas.

Lonxe dos manuais convencionais, a verosimilitude dos retratados e as explicacións dos cadros que o ilustrador croata nos ofrece, xogan cunha base histórica, pero na que os animais son os verdadeiros protagonistas.

As explicacións que acompañan a obra ofrecen información sobre a época, o artista, o animal retratado... que serán a chave para quen desexe afondar no coñecemento dos cadros orixinais, punto de partida dos retratos.

Recomendamos...

...esta vez un comic, ou mellor dito, toda unha serie: O gato do rabino, de Joann Sfar.

Un rabino ten un gato que, tras comer un loro, pode falar. Desde aquela, o felino muda para sempre, e discute cos homes sobre a relixión, os costumes ou o sexo. Ama por riba de todo a súa querida ama, a filla do rabino, e a súa retranca vital é notable e deliciosa.

Visita a El Progreso

Os alumnos e alumnas de 3º de ESO do IES de Rábade visitaron as instalacións que o diario El Progreso ten no polígono industrial do Ceao (Lugo); acompañáronos os profesores Carmen Muñoz, Ángeles Serrano, Marta Cobas e Luís Pereira, dos Departamentos de Lingua Española e Lingua Galega, respectivamente.

Os alumnos recibiron explicacións detalladas do funcionamento da maquinaria e de como se elabora o xornal desde que se produce a noticia ao momento en que, unha vez distribuído, o diario chega ao punto de venda. (Arriba, o alumnado dun dos grupos posa na rotativa do diario. Abaixo, pouco antes de subir ao bus)

Obxectivo: voar!

"Voar! Un soño finalmente feito realidade grazas ao desenvolvemento das ciencias, o perfeccionamento da tecnoloxía e o valor dos pioneiros".
Tanto se estás interesado como se non, recomendámosche visitar a Exposición Obxectivo Voar!, en Lugo: Praza Nova (Avda. Ramón Ferreiro, xunto ao Seminario) até o 01/07/2008. Horario: De martes a vernes, de 12.30 a 14.00 e de 17.00 a 21.00. Sábados, domingos e festivos: de 11.00 a 14.00, e de 17.00 a 21.00. Luns non festivos, pechado.

Contacontos

Como conclusión á Semana das Letras Galegas, o Equipo de Normalización Lingüística do noso Instituto invitou o pasado venres, 16 de Maio, ao contacontos Cándido Pazó a pasar unha hora de humor e diversión connosco.
Trabalinguas recitados a unha velocidade inverosímil, unha explicación a cámara lenta do efecto boomerang ou o conto daquel mozo alcumado Chepudo, que tiña unha moza que era bruxa, foron algúns dos momentos da actuación dun cómico que a todos divertiu.

A estraña desaparición de Uxío Novoa

É o momento de publicar o relato de Jessica Regueiro, alumna de 4º curso de ESO, que obtivo o segundo premio no Certame de Relatos convocado polo Equipo de Normalización Lingüística.

Corría o ano 1956 cando ocorreu a historia que agora vos vou contar...-os netos de Xoán estaban moi atentos á historia que o seu avó lles estaba a contar-.

Todos na aldea lle tiñan un gran aprezo a Uxío, o home máis vello do lugar. Creo que ata estaría no certo se dixese o home máis vello de todo o concello. Tiña cento nove anos. Si, como o oídes, cento nove anos...e non vos vaiades pensar que estaba todo cheo de enrugas, esbrancuxado... para nada, estaba fresco como unha rosa!

Aparentemente ata tiña mellor aspecto ca min, e mirade que eu aínda non son maior, que apenas teño os cincuenta.
Pois iso, como vos ía contando, que estaba moi ben, non se lle sabía de enfermidade ningunha; tampouco é que el o dixera, pois éravos un home moi reservado. Un home de poucas palabras. Soamente falaba se lle ían falar e para iso dicía o xusto. Iso si, era un home moi directo. Todo o que se lle pasaba pola cabeza, así cho soltaba.

Moitas veces víanse rapaces, así coma vós, por diante da súa casa. Ían alí preguntarlle cousas para algún traballo da escola. Pois debedes saber que Uxío era un home moi sabio... coitado... foise para a tumba con tantos segredos... dóeme moito falarvos del, era un bo home pero hai cousas que nunca se poderán explicar... xa me fun polas ramas, por onde ía? Si, si, é verdade, ía dicindo que era moi sabio, vivira moitas historias na súa propia pel, guerras, fames, enfermidades... fora un home moi traballador, nacera no seo dunha familia moi pobre e, co tempo, acabou sendo moi importante e sempre se fixo respectar.

Sempre estaba só, nunca se lle coñeceu nin muller nin fillos nin nada... A partir dun día deixou de falarse coa xente, non saía á rúa nin para dar o seu paseo diario. Tiña as fiestras pechadas, as persianas baixas...aínda que algunha vez se lle vía subir un pouco a persiana e espreitar o que ocorría na rúa pola fiestra.

Contan que un día de noite se oían berros e ruídos como se estivesen a escachar con todo. Dende ese día non se volveu saber nada máis del, nin sequera o volveron ver espreitar pola fiestra.
Centos de rumores se empezaron a estender por toda a aldea. O único tema de conversación que había era “a estraña desaparición de Uxío Novoa, o centenario da aldea”.

Á semana seguinte non se vían naquela rúa máis que policías, xente aglomerada... Todos intentaban saber algo. A xente metíase polo medio de todo, empurrábanse uns ós outros...aquilo parecía unha casa de tolos, filliños.

Todos estaban preocupados, notábase a tensión no ambiente. Había temor na mente da xente... e, por se fose pouco, esta situación durou alomenos tres días.

O 27 de xuño de 1956 enterraron a Uxío Novoa. O cemiterio estaba cheo, a pesar do mal tempo que estaba a facer. A todo o mundo lle estrañou que estivese a chover daquela maneira en pleno verán.

As malas linguas aínda hoxe din que Uxío estaba tirado no chan do salón cos ollos cheos de sangue. Din que este se volveu tolo! Din que toleou, por iso tiña todo tirado polo chan. Aínda os hai que afirman con toda seguridade, e ata poñen a man no lume que a Uxío se lle meteu o demo no corpo por algún erro que tivo no pasado.

Pero quen sabe! iso non hai forma de xustificalo... os vellos sómosche o demo, e a algúns gústalles moito saber e falar da vida dos demais.

O remate do fin

Comezamos hoxe a publicación dos textos premiados nos certames convocados polo Equipo de Normalización Lingüística do IES Río Miño de Rábade. O primeiro desta serie é o titulado O remate do fin, e está asinado por David Grande, de 1º de Bacharelato.

Creo que era martes, si, era martes 10 de Setembro do ano dous mil un, pasaron case sete anos, pero o asunto segue a quitarme o sono. É posible que ti que les non o creas ou penses que a cordura xa non xace en min, pero asegúroche que o que vou a contar é certo.

Eu tampouco cría no sobrenatural, de xeito que o meu sempre se caracterizou por ser un pensamento racional, sen grandes artificios de nivel espiritual, pero este suceso marcoume de tal forma que en min produciuse un cambio substancial e profundo deses que non teñen volta de folla, dos que unha vez realizados son irreversibles.

Creo que no fondo estaba seguro desde o principio aínda que en multitude de ocasións dubidei que o feito fora veraz porque o meu raciocinio non estaba aclimatado a esa clase de sobresaltos de carácter espiritual, pero eu sei que non me engano e se algo creo, algo é (disque son moi intuitivo), polo que sei que o que pasou sucedeu e por moito que intente negalo ou escondelo a aliñación de acontecementos predestinados dende ese momento, ou quizás previamente? terán lugar por orde cronolóxica antes ou despois. Asemede teño a seguridade do que estou a confesar debido a que dos catro terríbeis vaticinios que ese día coñecín tres xa sucederon e polo tanto aventuro que o último e peor de todos os agoiros se producirá, porque está marcado e ante eso non se pode loitar, será practicamente contra o único pero fronte a evidencia e a verdade non se pode combater e menos se ó que queres opor resistencia está relacionado con aquilo ó que todo ser humano teme e ó que toda persoa chega independentemente da súa posición social, idade, sexo, etnia, raza ou calquera outro elemento distintivo.

O xeito en que se me presentou esta realidade foi ademais estraña porque eu rara vez soño, ou polo menos non acostumo recordar o que Hipnos me adianta e en caso de recordalo teño unha lixeira idea distanciada e abstracta con escasos detalles. Pero esta vez foi diferente, foi unha visión gravada en min a fogo lento cunha nitidez asombrosa, como se en vez dun soño aquilo o estivese vivindo na miña propia pel e coa total atención dos meus sentidos.

Recordo que ese día deitárame tarde despois de cear cuns amigos no mesón “A teipa torta”, un restaurante das aforas da cidade, e xa alí tiña un presentimento, unha anticipación de que algo terríbel ía suceder. Ó chegar á casa eran as tres da mañá e non me tiña de pé porque é certo que bebera unha cantidade de viño por riba do límite ó que acostumo facelo e o día anterior non durmira moito debido a un traballo atrasado que me agardaba na oficina.

O caso é que mentres durmía sentín unha presenza, había algo ademais de min no meu cuarto, un ser, un espírito ou algo demoníaco e tenebroso que se escapaba á miña mente científica que quería ou buscaba algo. Eu era consciente disto, seino porque eu quixen espertar, pero unha forza superior facíame permanecer en tránsito entre o mundo dos soños e o da realidade. Penso que berrei, resistinme, loitei pero algo impedíame espertar e obrigábame a permanecer alí empurrándome contra a cama mentres choraba de impotencia imaxinando o que aquel elemento malvado e terríbel, que me estaba empezando a asustar, podía estar a facer.

De repente e sorprendentemente produciuse un acontecemento análogo ó anterior, unha forza externa comezou a tirar de min cara fóra da cama afundíndome no solo nunha especie de inframundo sinistro creando en min a sensación de estar a despoxarme do meu corpo converténdome nun ser espiritual alleo a este mundo terreal. Nese intre, espontaneamente vin unha luz vermella alaranxada antes de percibir un son agudo e punzante que xamais escoitara. Todo o demais sucedeu moi rápido, sentín unha dor de cabeza insoportable e perdín toda a miña enerxía e ganas de vivir sendo algo vulnerábel, case inexistente, antes de comezar a ver toda a miña vida por diante a velocidade ultrasónica.
Ata aquí sucedeu algo normal dentro da anormalidade xa que acontecementos semellantes foron vividos por outras persoas, ou polo menos estas denunciaron tal, chegándose a identificar a visión da túa vida en imaxes como unha reacción producida polo corpo previa á morte, pero o que verdadeiramente me asombrou foi que tras ver o momento da miña vida na que me deitaba esa mesma noite a sucesión de imaxes continuou ó longo dun tempo futuro que segundo os meus cálculos está a piques de esgotarse no que fun testemuña de catro acontecementos que sucederían tempo despois, antes de oír o teléfono, volver en min e aparecer na miña cama suando e co meu corazón palpitando a unha velocidade incalculable. Estes acontecementos non se me revelaron de forma literal polo que nese momento non coñecía o seu significado pero si intuín que era un mal agoiro cara o futuro.

Non fun capaz de conciliar o sono, para sermos sinceros nin o intentei, saín apresuradamente da miña habitación antes acolledora e nese momento inhóspita e lúgubre e dirixinme cara o salón acendendo tódalas luces ó meu paso, non sen antes prepararme unha bo tazón de tila para calmar os nervios que afloraban en min. Non sei canto tempo pasei alí sentado no sofá coa mirada perdida en dirección á televisión, que puxera para evadirme do meu problema, sen éxito ningún xa que non lle prestei a máis mínima atención, pero o que si aseguro é que nesa enésima parte da miña vida perdín unha boa porción dela e envellecín alomenos unha década pensando o que podían significar aquel soño; dúas árbores xigantescas partidas por un raio prexudicando a un numeroso grupo de formigas que saían e se unían a uns escaravellos e arañas que invadían todo o territorio visible, sendo atacados estes dous últimos por dous novos raios antes de aparecer unha gran diversidade de insectos que se devoraban ata non quedar ningún.

Despois dun tempo pensando tranquiliceime e cando xa estaba convencido de que o que presenciara sería o máis rutinario dos soños que se poden vivir sucedeu algo que falseou a miña teoría; non serían as nove da mañá cando un avance informativo de especial urxencia facíame saber que os edificios máis altos do mundo, como eran as “Torres Xemelgas” en Nova York, estaban a ser derrubadas polo secuestro dun avións estrelados contra elas por parte dunha famosa asociación de terroristas islámicos con milleiros de persoas mortas, e eso era o primeiro que vin no meu soño; as grandes árbores derrubadas con miles de formigas mortas e feridas e o
A caída das torres desencadeou unha serie de desequilibrios a nivel mundial que remataron no inicio da guerra de Iraq na que ós Estados Unidos se lle xuntaron o Reino Unido e España invadindo a zona e matando a unha gran cantidade de iraquís co fin de capturar a un dos líderes islámicos máis consagrados, o que encaixaba bastante ben coa idea de formigas, escaravellos e arañas invadindo o que atopaban ó paso.

Pasado isto eu empecei a entender o que se me indicou aquela noite e que todo ía camiño dun desastre final, do remate do fin, pero pese a todo eu resistíame a crelo e dicíame a min mesmo que o das torres e a guerra serían só unha mera coincidencia chegando a un punto no que poría a man no lume asegurándoo xa que o tempo pasaba e nada ocorría. Eran tempos prósperos, e a humanidade coma min recuperábase do golpe que supuxera o 11-S, nome que se lle adxudicou a data da caída das torres.

Pero novamente a miña intuición fallou e pasados dous anos e medio, os mesmos terroristas atentaron en Madrid na estación de trens provocando unha catástrofe de gran magnitude con centos de mortos precisamente o día anterior das eleccións xerais en España. Foi entón cando as miñas dúbidas se disiparon, e aínda máis cando pouco despois, outro atentado, esta vez no metro de Londres, provocaba unha centena de mortos e o mundo tremía. Isto encaixaba perfectamente co ataque dos raios ós escaravellos e arañas e instintivamente descifrei o significado da última porción do sono; o remate do fin que tanto temera estaba próximo.

O tempo pasou ata os nosos días e agora o noso mundo está a caer no cuarto e peor dos males, facilitado pola crise económica que se está a producir a nivel mundial, que desencadeará unha crispación interna e externa en todos os países, producindo enfrontamentos entre as persoas da mesma e diferentes nacións, xerando a temida terceira guerra mundial que se constituirá na máis sanguinolenta de todas as vistas, e producindo miles de millóns de mortos e a destrución da humanidade e do noso planeta. Nesta guerra non haberá líderes nin aliados, cada un loitará pola súa causa e o mundo será vítima do egoísmo e egocentrismo humano que serán os responsables da súa propia destrución e a de todo canto posúen ó antepoñer o ter ó ser.

Creo que debo deixar constancia disto que estou a dicir para que o mundo o coñeza e se quere cambie o remate do fin, quizás son o profeta destinado a salvar o mundo, e só desexo que me decatara a tempo da miña misión e que a humanidade teña salvación.

Nao

Velaí vén pola ribeira
a barca dos namorados.
Ai, amor!
como camiña lixeira.

Nin trae remos nin trae velas,
a barca dos namorados,
ai, amor!
que a gobernan as estrelas.

Abule, que velaí vén
a barca dos namorados,
ai, amor!
para nos levar tamén.

(X.M. Álvarez Blázquez: Canle segredo)

Letras Galegas 2008

Á entrada da Biblioteca, e en conmemoración do homenaxeado este ano, Xosé M. Álvarez Blázquez: unhas xestas amarelas, os seus versos, e a imaxe do poeta.

Cronoloxía de Álvarez Blázquez

1915: Nace o 4 de febreiro en Tui.

1931: Inicia a carreira de Maxisterio en Pontevedra. Ese ano (14 de abril) é o da proclamación da II República Española.

1932: Abril, primeiro poemario do autor, que funda a revista literaria Cristal, que só durará un ano.

1933: Empeza a militar na Federación de Mocidades do Partido Galeguista.

1936: Ingresa no Partido Galeguista. Inicia por libre a carreira de Filosofía e Letras, que nunca terminará. Comeza a guerra civil: como consecuencia, o pai do autor, o doutor Álvarez Limeses, foi encarcerado e posteriormente fusilado en Tui (o 10 de outubro).

1937: Sancionado con suspensión de emprego e soldo polo goberno de Franco, Álvarez Blázquez é desterrado á escola de Coreses, na provincia de Zamora, á que non se chega a incorporar porque ser chamado a filas como médico militar no cuartel de San Caetano en Santiago de Compostela.

1939: Volta a Coreses até 1941, ano en que pide a excedencia para regresar a Galicia.

1945: Vive e traballa en Vigo, na Confraría de Pescadores. Queda finalista do premio Nadal de Novela (o mesmo ano que gañou Carmen Laforet) con En el pueblo hay caras nuevas, que se publica este mesmo ano.

1946: Casa con María Luísa Cáccamo Frieben, con quen andando o tempo terá seis fillos.

1947: Estrea as súas únicas obras teatrais, nos teatros García Barbón de Vigo e Jovellanos de Xixón respectivamente: El zapato de cristal. Cuento escenificado e Los pazos altivos. Comedia en tres actos en verso.

1948: Funda a librería-anticuario Monterrey e posteriormente a Editorial Monterrey.

1949: Chegan os primeiros recoñecementos, sendo nomeado membro correspondente da R.A.G. e Comisario de Excavacións Arqueolóxicas de Vigo. Publica, xa en galego e co seu irmán Emilio, Poemas de ti e de min.

1950: Publica Roseira do teu mencer, adicado á súa filla Colorín, que morrerá en 1970.

1952: Una cabaña en el cielo e a monumental Escolma da poesía medieval I. Escola medieval galego-portuguesa. A segunda parte desta antoloxía (Escolma da poesía galega II. A poesía dos séculos XIV a XIX) publicarase en 1959.

1954: O Centro Galego de B. Aires concédelle o premio Pondal polo seu poemario Canle segredo. Posteriormente publica Romance do pescador peleriño.

1955/56: Segue a publicar como novelista en castelán Las estatuas no hablan e Crecen las aguas (premio Pérez Galdós).

1958: O seu traballosobre Martín Códax, cantor del mar en Vigo obtén o Premio de Biografía da Asociación da Prensa de Vigo.

1960/64: Seguen os recoñecementos, as publicacións e os premios, entre eles o Ramón Mourente e varios máis nos Jogos Florais Minho-Galaicos de Guimarães. Ingresa como numerario na Real Academia Galega, ocupando a vacante de Aquilino Iglesia Alvariño, cun discurso de ingreso sobre "Cantares e romances vellos prosificados". Funda cos seus irmáns Edicións Castrelos. Publícanse as súas novelas Mauro el barquero e La ciudad y los días.

(Reunión da RAG. O autor é, entre os sentados, o 2º pola dereita)

1966: Trasládase coa muller e os fillos a Oviedo por motivos laborais.

1967: Regresa a Vigo e crea as coleccións O Moucho e Pombal, que chegarán a ser moi populares.

1968: Profesor de Formación Humanística no Politécnico Marítimo-Pesqueiro de Vigo. A Deputación da Coruña prémiao polo seu labor como investigador e editor.

1969: Imparte conferencias en Buenos Aires, Mendoza e Mar de Plata como invitado de honra do Centro Galego bonaerense.

1970: Segue co seu labor arquolóxico no Castro de Vigo e na illa de Toralla.

1971: A pega rabilonga e outras historias de tesouros. Premio Cidade de Vigo polos seus artigos sobre a cidade publicados no Faro de Vigo.

1976: Publica Canle segredo. É nomeado Cronista Oficial da Cidade de Vigo.

1981: Membro do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento e xefe do departamento de Historia de Vigo do Museo Quiñones de León. Concédeselle o Pedrón de Ouro.

1982: Publica Alexandre Bóvedra. Apunte biográfico, sendo secuestrada a edición por motivos políticos.

1985: Falece en Vigo, o 2 de marzo.