Obradoiro de ciencia

Este venres teremos uns obradoiros de ciencia nos recreos con
actividades interactivas e experimentos en vivo.
Anímate a visitar a biblioteca e pasar un anaco entretido coa ciencia!

Obradoiro de Ciencia

 O xoves 28.11.2024 tivo lugar o Obradoiro de Ciencia na Biblioteca do noso Centro, nel puidemos experimentar e dar resposta a moitas cuestións da nosa vida cotiá e curiosidades dos obxectos que nos rodean:

- Como acender unha bombilla sen ningún tipo de cables nin enchufes, simplemente cun imán e a nosa man?Grazas á bobina de Tesla.

- Como transmitirlle unha orde a un limón para que reproduza un son.

- Que é un transistor? A base da informática actual.

- Como podemos verter diferentes líquidos nun recipiente sen que se mesturen? Como facer unha columna de densidade?

- Como reproducir na casa a fonte de Herón de Alejandría?

- Que fai o poliacrilato de sodio? A maxia do poder de absorción dos pañais.

- Que podemos facer co xerador de Van de Graaf? Póñenseme os pelos de punta!!!

- Para que serve o Nitinol? Cómo reparar as nosas arterias cun Stent?

Afganistán

 

A cara oculta

Está claro que se trata da nosa Lúa, pero seguramente a verás diferente á que vemos cando miramos o ceo pola noite. Iso é porque a da imaxe é a cara oculta do noso satélite, cunha composición e orografía bastante diferente das da cara visible. 

A imaxe deste post é un mosaico formado por 15.000 fotografías individuais tiradas polo Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) da NASA, unha sonda que orbita a Lúa para nos proporcionar imaxes actualizadas e de alta cualidade da superficie lunar.

Mes da Ciencia en Galego

Dentro das celebracións do Mes da Ciencia en Galego, os Departamentos de Ciencias Naturais e Física e Química do noso Instituto organizaron unha serie de demostracións na Biblioteca coa colaboración (e o asombro) do alumnado de 1º e 2º da ESO.

Célula eucariota animal

Coincidindo co Mes da Ciencia en Galego, o noso alumnado de 3º de ESO expón no vestíbulo do noso Instituto unha detallada serie de modelos de célula eucariota animal

Manifesto de José Tubío: O deber de coñecer e transmitir a nosa historia científica

O científico e investigador da Universidade de Santiago de Compostela, José Tubío, publica o seu manifesto de divulgación da ciencia, e da ciencia en galego, no que, entre outras cousas, nos lembra a figura de Isabel Zendal e a tripulación que foi combater a varíola na daquela América española.

 “Terra á vista!”, berraba un dos mariñeiros desde a punta do pau maior. “Terra á vista!”, “terra á vista!”, repetía unha e outra vez, por se algún dos tripulantes da corbeta María Pita non escoitara. Desde a saída da Coruña, a expedición levaba meses navegando as augas tenebrosas do Atlántico, facendo tan só dúas paradas tácticas nas Canarias e en Porto Rico. A bordo da embarcación ía unha tripulación de trinta e sete persoas cunha grandísima responsabilidade: a de facer chegar a América a vacina da varíola, unha terrible enfermidade moi infecciosa e cruel, que matara millóns de persoas en todo o mundo ao longo da historia. Dona Isabel Zendala (ou Zendal, como tamén se coñece), enfermeira a bordo, respiraba algo aliviada ao ver que aquela viaxe chegaba por fin a terra firme. Non era para menos, pois tiña ao seu cargo máis de vinte pequenos, a maioría deles galegos, aos cales coidara naquela longa viaxe como tan só coida unha nai. A eles, a vida non os tratara ben; ou eran orfos ou foran abandonados polos seus pais, e agora aquela desgraza levábaos a seren recrutados para unha das misións máis importantes do século. Estas crianzas eran as encargadas de portar o fluído da vacina na súa propia anatomía. Tal era a súa responsabilidade. Unha picadura de agulla nos delicados brazos dos cativos transmitía a vacina, a cal apenas se mantiña activa uns poucos días no corpo das criaturas antes de volverse caduca, polo que debía ser transferida de uns aos outros ata que non quedara pequerrecho sen vacinar. 

Desde que deixaron a illa portorriqueña, dirixíanse agora a Venezuela, concretamente a La Guayra, onde os agardaban con grande expectación. Sen embargo, a situación a bordo era angustiosa, pois o último pequeno xa fora inoculado coa vacina e apenas quedaban unhas horas antes de que o fluído se volvera inservible. A vacina requiría ser traspasada de forma inmediata, ou a expedición podía rematar en fracaso. “Tanto esforzo, para nada”, pensaba dona Isabel mentres collía a man do pequeno. A urxencia desta situación levounos a parar antes do que estaba previsto, en Porto Cabello. Ao baixar da embarcación, en canto comunicaron ás autoridades quen eran, foron recibidos con felicidade. Era a primeira vez que o fluído chegaba a aquelas terras, e os habitantes venezolanos eran ben conscientes diso. Todos os tripulantes recibiron agasallos, houbo misas e desfiles nas rúas. O pequeno foi collido a ombreiros da xente e, vitorioso, foi levado a un hospital de campaña improvisado, onde serviu para inocular outros vinte e oito nenos veciños do lugar. Desde aí, a vacina correría por toda América, e despois a Filipinas, para completar a volta ao mundo e salvar as vidas de milleiros de persoas. 

Remataba así, en 1806, a expedición filantrópica da vacina da varíola, na cal Isabel Zendala e os galleguitos (así serían coñecidos aqueles nenos) tiveron un papel protagonista. Foi unha das maiores proezas científicas e a primeira misión humanitaria da historia. Cando este fito chegou a oídos do mesmo Edward Jenner, inventor da vacina, dixo que non podía imaxinar que nos anais da historia houbera un exemplo de filantropía tan nobre e extenso coma aquel. 

A ciencia está chea de momentos épicos coma este. Coñecelos e transmitilos é un deber no que todos, non soamente os que somos científicos, debemos participar. Amigos: temos unha historia da ciencia tan rica como descoñecida. Cando leades unha historia coma esta, facédea vosa e transmitídea, porque cada vez que a contedes estaredes sementando a curiosidade pola ciencia e contribuiredes a facer medrar no noso pobo unha cultura científica moi necesaria, que nos permitirá avanzar como sociedade e nos fará máis libres.

José Tubío é profesor, investigador e divulgador na USC

Pioneira

Comparación de tamaño: De esquerda a dereita, a Terra, Marte, Venus e Mercurio a escala

 

Día de Darwin

Cada 12 de febreiro celébrase en todo o mundo o nacemento de Charles Darwin, o científico que cambiou a ciencia e, principalmente, a visión que o ser humano tiña de si mesmo.

A literatura segundo Tom Gauld

Os estados da materia

Tom Gauld

 Xa temos na nosa Biblioteca Departamento de teorías alucinante, a recompilación de viñetas científicas de Tom Gauld.

A que esperas para collelo en préstamo?