In memoriam

Miguel Delibes

(1920-2010)

Marsé, Premio Cervantes

Como cada 23 de abril, tivo lugar a entrega do máis importante galardón da literatura en español, que nesta edición correspondeu ao narrador Juan Marsé, nacido en Barcelona en 1933 e autor de novelas como Últimas tardes con Teresa, Si te dicen que caí, El amante bilingüe, La muchacha de las bragas de oro ou El embrujo de Shanghai.

A seguir ofrecemos un pequeno fragmento do seu discurso de aceptación do Premio, lido hoxe diante das autoridades en Alcalá de Henares.


Debo hacer constar que en casa de mis padres, en la postguerra, apenas había una docena de libros. Antes hubo muchos en lengua catalana, según mi madre, pero, después de una purga preventiva por razones de seguridad, sólo quedaron dos. La purga la efectuó mi padre, que había estado preso por rojo separatista y republicano. [...] Los demás libros habían sido sacrificados en una hoguera nocturna, en el jardín de una convecina, junto con un montón de revistas gráficas, agendas y carnets, fotografías, cartas y documentos diversos, cuya posesión, por aquellos días, debía resultar comprometedora. Acudieron otros vecinos, todos traían algo que pensaban debía ser quemado. Era poco después de acabada la guerra, yo debía de tener siete años, pero recuerdo muy bien la fogata en medio del pequeño y sombrío jardín, los libros abriéndose al calor como flores rojas, las páginas desprendidas arrugándose y bailando sobre la cresta de las llamas,revoloteando un instante como grandes mariposas negras. Recuerdo la constelación de chispas y pavesas subiendo hacia la noche estrellada, la ceniza fugaz de las palabras y de las ilustraciones, sobre todo porque acabé pillando un gran berrinche al ver allí de pronto, devorado por el fuego, mi primer ejemplar de las hazañas del piloto Bill Barnes, el Aventurero del Aire, una novelita de quiosco de 60 céntimos, de la colección Hombres Audaces.
Mi padre la había cogido por descuido junto con otros libros. Entre los que quedaron en la pequeña librería casera, salvados porque eran en lengua castellana, y que pude leer a su debido tiempo, recuerdo cuatro o cinco títulos: El libro de la selva, Genoveva de Brabante, Tarzán de los monos, Humillados y ofendidos y La historia de San Michele.
Cuando el Quijote entra en mi vida cumplo los 16, vivo en la barriada de la Salut, situada en lo alto de Gracia, cerca del parque Güell, y sigo en el taller. Años atrás había iniciado una intensa relación con la literatura de quiosco, y enseguida la amplié con autores que por aquel entonces, en los años cuarenta, gozaban de gran predicamento, como Somerset Maugham, Stefan Zweig, Knut Hamsun y otros.
Y no tardé en descubrir a mis admirados Baroja y Galdós, a Dickens y a los grandes novelistas del XIX, que nunca me he cansado de leer.

Cincuentenario d' A esmorga

Este ano en que se cumprirán as tres décadas da morte de Blanco Amor, tamén se cumpre o medio século da publicación da súa novela máis emblemática, e probablemente a máis importante novela galega: A esmorga.
Pero esta obra fundamental só puido ser publicada na editoria que Luís Seoane creara na Arxentina, Citania, o 3 de abril de 1959; a censura franquista nunca ía permitir unha obra que describía a brutalidade do sistema representado polos gardas civís e mailo xuíz invisible ou ausente, e que mostraba o lumpen de Auria-Ourense sen reparos.
A esmorga non se publicaría a este lado do Atlántico até os anos 70, cando se deu certa suavización da ditadura que permitiu o regreso de Blanco Amor a Galicia; e aínda así, a obra saiu sen algunhas frases que a censura considerou crúas.
A novela non envelleceu mal nin perdeu interese: a disposición telefónica da declaración d 'O Castizo, a progresiva evolución na súa actitude desde a astucia á desesperación que acaba con el, o xogo dos planos temporais, o abafo kafkiano que sofre o presunto culpable convertido en vítima, a confusión de realidade e ficción no relato, a descrición de escenarios urbanos e caracteres complexos, a verosimilitude da linguaxe verbal dos personaxes converten A esmorga nunha peza narrativa de valor indiscutible.
Antes de nos irmos, desde aquí recomendamos encarecidamente a lectura ou relectura da novela, con especial atención á Documentación coa que se abre, moitas veces ignorada non só polos alumnos senón tamén polos profesores, onde se crea un personaxe a miúdo esquecido polos lectores, e en que dá comezo o rico xogo de voces e versións que forma o relato.
Finalmente cómpre non nos esquecermos da navalla...
(Imaxe: portada da novela ilustrada por Seoane)

Fernández Paz

Supoñemos que é difícil, pero, polo si ou polo non, queremos lembrarvos que a Nosa Biblioteca ten unha boa provisión de obras do admirable autor chairego. Podes pedir axuda aos profesores, ou ben probar directamente.
Lembra que é un acerto seguro.

Cortázar

Un día coma este de 1984 morría o arxentino Julio Cortázar, un dos máis interesantes, creativos e renovadores prosistas da literatura escrita en español. Autor de Rayuela, Historias de cronopios y de famas, Bestiario, Todos los fuegos el fuego e outros libros de relatos.
Se queres, podes escoitar na voz do propio autor o capítulo VII de Rayuela.

Fernández Paz, premiado

O Ministerio de Cultura concedeu a Agustín Fernández Paz o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil en recoñecemento á mellor obra publicada no 2007 en calquera das linguas peninsulares, pola súa novela O único que queda é o amor. O libro está editado por Xerais e mostra unha trama en varios relatos as vidas de personaxes que descobren que o amor é un sentimento tan forte que é capaz de transformalos por enteiro e facerlles a vida doutro xeito. Algúns experimentan a amargura do desamor e a saudade, pero ao final, en palabras do Nobel de Literatura turco de 2006, Orhan Pamuk: na vida o único que queda é o amor.
O autor, Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947),ten unha ampla obra narrativa, principalmente dirixida ao público xuvenil e traducida a diferentes linguas, entre a que destacamos: Rapazas (Xerais, 1993, 2003), Amor dos quince anos, Marilyn (Xerais 1995, 2001), Tres pasos polo misterio (Xerais 2004), Trece anos de Branca (1994, Premio EDEBÉ de literatura xuvenil), Cartas de inverno (Xerais, 1995, Premio Rañolas ao mellor libro xuvenil), O centro do labirinto (Xerais 1997), Aire negro (Xerais 2000, Lista de Honra do IBBY 2002 e Premio Protagonista Jove 2001), Noite de voraces sombras (Xerais 2002), e Corredores de sombra (Xerais 2006).
Se queres, podes ler unha entrevista co autor premendo aquí.

Le Clézio

O premio Nobel de literatura foi este ano para un francés, Jean-Marie Le Clézio (Niza, 1940), a quen Academia Sueca cualifica de novelista da ruptura, da aventura poética e da sensualidade extasiada, grande viaxeiro, autor de novelas de aventuras, ensaios e libros de literatura infantil e xuvenil cheos de humanidade.
Ao parecer, o seu nome non estaba entre os favoritos, pero unha enquisa de hai algúns anos considerábao o mellor escritor francés vivo. Le Clézio, tras coñecer a concesión do premio, declarou sentirse francés, pero suliñou que a súa patria está nas Illas Mauricio, ex colonia da que procede a súa familia e nacionalidade que comparte coa francesa.
Con el son xa catorce os escritores de franceses que obtiveron o Nobel, que nesta ocasión está dotado con 10 millóns de coroas suecas (algo máis de un millón de euros), e que lle será entregado, como é costume, o próximo 10 de decembro en Estocolmo.

Teresa Moure

A autora de Benquerida catástrofe e de Herba moura (novela galardoada cos premios Xerais e da Crítica), entre outras obras e premios, veunos visitar para ofrecernos unha charla.