En galego, as cores do cabelo non sempre coinciden co castelán. Palabras como rubio poden significar cousas distintas e iso fai que moita xente cometa erros ao falar.
Nesta entrada de As Chaves da Lingua imos ver como se di pelirrojo en galego, que diferenza hai con louro e como usar correctamente estes termos no día a día.
Como se di “pelirrojo” en galego?
En galego, unha persoa con cabelo tirando a vermello pódese describir como:
rubio / rubia roibo / roiba roxo / roxa
Si, rubio tamén é correcto en galego, pero non significa o mesmo que en castelán.
Exemplos:
É roibo e ten moitas pencas. Ten o pelo roxo, case cobre. Era un neno rubio, pero agora tinguiu o pelo.
Como se di “rubio” en galego?
Se en castelán falas de alguén co cabelo claro ou dourado, en galego a forma correcta é:
Se nunca te preguntaches por que hai coches con ramas de flores amarelas no parabrisas cada 1 de maio,este artigo de As Chaves da Lingua é para ti.
Detrás dese xesto hai séculos de tradición, crenzas e unha relación profunda coa natureza que os galegos e as galegas levamos no sangue.
Que é a xesta?
A xesta é unha planta silvestre que medra nos montes e camiños de Galicia. A máis común é a de flor amarela, aínda que tamén existe a variedade de flor branca.
Florea precisamente nesta época do ano, o que a converte nun símbolo natural da chegada da primavera. Mais na cultura popular galega vai moito máis aló dun simple elemento decorativo.
Cal é o seu significado?
Disque a xesta ten fama de planta protectora. Na tradición galega atribúenselle propiedades para afastar o meigallo e o mal de ollo, e por iso se coloca nos lugares que máis importan como a porta da casa, as fiestras, o coche, as embarcacións ou as cortes onde están os animais.
O momento no que hai que actuar tamén forma parte do ritual. As xestas deben recollerse antes de que se poña o sol o día 30 de abril, porque deste xeito conserva a forza da luz. Despois, esa mesma noite, as xestas colócanse nos lugares elixidos para que, como di o dito, non poida entrar o maio, nin collan o meigallo.
De onde vén esta tradición?
A orixe está na festa dos Maios, a celebración popular que en Galicia marca a fin do inverno e a chegada do bo tempo. Aínda que se asocia especialmente coas Rías Baixas, a tradición está documentada en todo o territorio galego e tamén no norte de Portugal. Nalgunhas zonas conservouse mellor que noutras, pero nunca desapareceu do todo.
Antigamente, a noite anterior ao primeiro de maio era un momento de ritos de protección. A veciñanza saía cos fachos polas terras sementadas e as xestas poñíanse nas portas, nas cortes e nos carros. O obxectivo era sempre o mesmo, protexer o fogar, a familia e a colleita do que puidese vir co cambio de estación.
Como chegou ata hoxe?
A tradición adaptouse sen perderse. Os carros convertéronse en coches e o xesto de colgar unhas xestas na porta o 30 de abril continúa a estar vivo. Este costume é o fío que nos conecta cunha forma de entender o mundo onde a natureza e o calendario marcan o ritmo da vida.
Este ano, se ves un ramo de xestas nun coche ou nunha porta, xa sabes o que significa. E se tes ocasión, non está de máis poñer a túa!
As cores están por todas partes: na fala cotiá, na roupa, nas paisaxes, na publicidade, na literatura. Saber nomealas ben en galego é unha peza básica para te expresares con precisión.
Nesta entrada, que reproducimos de As chaves da Lingua, tes unha guía clara e completa para coñeceres como se chaman as cores en galego, desde as máis básicas ata os tons e matices máis específicos.
O nome das cores en galego
Ámbar
Cor amarela intensa.
Adxectivo: ámbar
Amarelo
Cor entre o verde e o laranxa, como o ouro ou o limón.
Abelanado/a: describe unha cor semellante á da abelá, un ton castaño claro e cálido.
Anacarado/a: describe unha cor ou brillo semellante ao da nácara, con reflexos suaves e irisados.
Citrino/a: describe unha cor amarela verdosa, un ton intermedio entre o amarelo e o verde.
Glauco/a: describe unha cor verde clara e suave. Tamén pode referirse a unha cor verde azulada. Neste sentido, é sinónimo de gacio.
Melado/a: describe unha cor semellante á do mel, un ton dourado e cálido.
Níveo/a: describe unha cor branca pura, semellante á da neve.
Rosado/a: describe unha cor semellante á da rosa, un ton suave que tira a rosa. É sinónimo de rosáceo e róseo/a.
Verdegaio/a: describe unha cor verde clara e viva.
Ollo!
En galego, cor é sempre unha palabra feminina, polo que se di a cor e non *o cor. Así, dicimos a cor branca, a cor negra ou a cor vermella. Incluso cando falamos dun nome masculino, o adxectivo segue concordando con cor: o coche é de cor branca ou o pantalón é de cor negra.
Desde a Biblioteca Nacional invítannos a dar un paseo da man de Piedad Martínez, Xefa de Salas Xerais. Algunha vez quixeches saber que lle ocorre a un libro desde que entra na biblioteca até chegar ás nosas mans? Aquí nolo contan!
Un ano máis, xa temos aquí a nosa xa case tradicional exposición de libros singulares, curiosos, bonitos, e toda a panoplia de adxectivos que queirades utilizar para describir os exemplares que nos cederon por uns días varios membros da nosa comunidade educativa.
Aquí deixamos unhas pouquiñas imaxes para que vos fagades unha idea do que podemos ver estes días na nosa biblioteca. E como non pode ser doutra forma, agradecerlles o detalle a tódalas persoas que colaboraron nesta iniciativa da biblioteca.
(visita dos nosos alumnos)
(vista xeral)
(carteis de cine)
(A Divina Comedia)
(E, por suposto, Un Quixote en formato grandísimo)
Sempre que for posible, neste blog informaremos da autoría de textos, fotos e demais material audiovisual, que en todo caso é empregado con finalidade educativa e sen lucro. Se houber algo suxeito a dereitos de autor ou outras restricións, por favor, facédenolo saber para retirármolo o antes posible. Por outro lado, os autores do blog non son responsables dos comentarios que os lectores poidan enviar. Todos aqueles comentarios obscenos, ofensivos contra persoas, crenzas ou ideas, ou contrarios á Lei serán eliminados en canto teñamos coñecemento deles. Avísanos para axudarnos a cumprir estes compromisos.
.png)
