Identificar correctamente os pronomes te e che é unha das dúbidas máis recorrentes entre neofalantes e estudantes de galego. A diferenza parece pequena, pero cambia o sentido das oracións. A maioría dos erros aparecen porque o castelán usa o “te” para todo, mentres que o galego mantén unha distinción clara entre o complemento directo (te) e o complemento indirecto (che).
A boa noticia é que esta diferenza é doada de dominar se coñeces dous principios básicos e un par de trucos fiables. Neste artigo de As chaves da Lingua explícanche como funcionan e como aplicar estes pronomes en calquera frase real.
Cando se utiliza o pronome te en galego?
Usamos o pronome te cando actúa como complemento directo, é dicir, cando a acción do verbo recae directamente sobre ti. Dáse con verbos transitivos e nas oracións que se poden pasar a pasiva o pronome te convértese no suxeito paciente (ti).
Voz activa: Vinte na cafetería
Voz pasiva: Ti fuches visto na cafetería.
O pronome te utilízase cando ten a función de CD, propio dos verbos transitivos, xa que alude ao ser ou ao obxecto sobre o que recae a acción verbal.
Cando se utiliza o pronome che en galego?
Empregamos o pronome che cando funciona como complemento indirecto, é dicir, cando indica o destinatario, beneficiario ou prexudicado da acción verbal. Exemplos:
Díxenche a verdade.
Compreiche unhas lambonadas.
Púxenche un café na mesa.
Aquí, a acción do verbo non recae directamente sobre ti, senón que ti recibes algo: a verdade, as lambonadas, o café.
Truco para saber diferencialos
Un truco moi rápido para diferenciarmos os pronomes te e che é substituír eses pronomes de segunda persoa polos de terceira.
Se podemos cambiar o pronome te por o/lo/no ou a/la/na, quere dicir que o pronome vai ser de CD. Polo tanto, temos que poñer te e non che.
Saudeite onte pola rúa / Saudeino onte pola rúa.
Chameite por teléfono / Chameina por teléfono.
Se podemos substituílo por un lle, significa que é un pronome de CI e que debemos utilizar o che.
Lévoche mañá os apuntamentos / Lévolle mañá os apuntamentos.
Collinche as entradas do concerto / Collinlle as entradas do concerto.
Se ao cambiarmos o pronome te por un o/lo/no ou a/la/na e a frase non ten sentido, quere dicir que non é CD, senón CI. Neste caso, se mudamos o te por un lle e a frase ten sentido, quere dicir que o pronome é de CI.
Escribinte unha carta → Escribino unha carta 
Escribinche unha carta → Escribinlle unha carta 
En resumo, o pronome te (CD) podémolo substituír por un o/lo/no ou a/la/na e o pronome che podémolo substituír por un lle.
Ningún comentario:
Publicar un comentario