Bo día!
Hoxe temos que volver á dura realidade das aulas, erguernos cedo e pensar nos deberes e nos exames. Síntomas de que empezou xaneiro e remataron as vacacións, pero, por que xaneiro se chama así? E febreiro, marzo...? Imos tratar de solucionar estas cuestións e contar algunhas curiosidades relacionadas co tema. Como adianto, xa deixamos caer que hoxe viaxaremos á antiga Roma e á súa mitoloxía.
Xaneiro
Febreiro
O segundo mes non sempre estivo no inicio, senón que nas súas orixes estaba situado no final do ano. A razón era que o nome procede das Februa, festival que celebraba a purificación e que probablemente tivese orixe etrusca. Esta purificación de fin de ano tiña como obxectivo entrar no novo ano limpos a tódolos niveis, físico e espiritual, e dispostos a afrontalo con renovadas enerxías. Como vedes, dous milenios despois non cambiamos tanto. O nome do mes quedou definitivamente asociado ao do deus Februus, que personificaba esta festividade.
Marzo
Aquí temos unha orixe bastante clara e coñecida. Marte era o deus da guerra e un dos máis importantes do panteón romano. Pero Marte tamén tiña unha vertente menos popular, que era unha relación coa agricultura na orixe do mito, que algún sitúan no deus Mavortis dos oscos, antigo pobo da península itálica. Esta relación coa agricultura é a que o sitúa no inicio da primavera.
Abril
A orixe do nome deste mes é algo máis dubidosa, aínda que a teoría máis estendida afirma que o latín Aprilis derivaría dunha variante do nome da deusa Afrodita, asociada ao erotismo, e máis amplamente á reproducción e florecemento, feito moi propio da época do ano.
Outra teoría situaría a orixe do nome nunha derivación do verbo aperire (abrir), que correspondería á época na que abren as flores, pero isto parece ser máis unha etimoloxía popular que real.
Maio
Aquí apúntanse dúas teorías. A primeira e máis probable fala de Maia, nai do deus Mercurio (xenealoxía herdada do panteón grego, no que Maia tiña o mesmo nome e Hermes era o antecesor de Mercurio). Na mitoloxía romana xa tiña asumido o papel de deusa da primavera, e aquí enlaza coa outra teoría, a do adxectivo comparativo maius, que tanto podía facer referencia ao crecemento, como nunha posibilidade máis remota, aos maiores, por contraposición ao seguinte mes.
Xuño
Este mes ten unha etimoloxía aparentemente clara, sería o mes dedicado á deusa Xuno, esposa de Xúpiter e, polo tanto, raíña dos deuses no panteón romano, aínda que non unha das deidades máis importantes. Era deusa das mulleres e do matrimonio, o que tamén a asociaba á xuventude, en contraste co dos maiores no mes anterior.
Setembro, outubro, novembro e decembro
A pesar abundancia de personaxes no panteón romano, con estes meses non se complicaron demasiado, a orixe é tan simple como sete, oito, nove e dez.
E agora, como supoñemos que xa caestes na conta de que faltan dous meses, imos coas súas historias.
Xullo e agosto
 |
| (Xulio César) |
 |
| (Augusto) |
O quintilis pasou a levar o nome de Xulio César, e houbo que poñerlle trinta e un días, para remarcar a grandeza do personaxe. E claro, se Augusto era tan grande, que menos que dedicarlle o sextilis e poñerlle tamén trinta e un días. O de poñerse por diante dos deuses xa eran palabras maiores e noutro dos cambios que houbo ata que o calendario alcanzou un certo consenso, que non uniformidade polo mundo, os meses cinco e seis remataron por quedar colocados nas posicións sétima e oitava que lles damos hoxe.
E ata aquí chegamos hoxe con este pequeno recordatorio etimolóxico e, en parte, das nosas orixes como civilización. Non se pretende que isto sexa un libro de texto, sobre todo porque moitas afirmacións das que recollemos veñen de fontes históricas tan antigas que en moitos casos poden ser as máis estendidas pero sen garantía de ser verdades absolutas, así que desde aquí animamos a que busquedes máis información e que vos deixedes levar pola curiosidade e aprender máis cousas que vos irán aparecendo polo camiño.
.png){kind=link}