Refráns galegos de novembro

 Novembro é o mes en que a natureza se recolle: as follas caen, as noites fanse longas e o frío comeza a facer presenza de verdade. O mundo rural galego tiña ben marcadas estas datas no calendario e, por iso, xurdiron tantos refráns que falan da choiva, da matanza, das colleitas que rematan e do inverno que se achega.

Neste artigo As chaves da Lingua recolle algúns refráns galegos de novembro que nos amosan como a lingua e a sabedoría popular se entrelazan co paso das estacións.

Refráns galegos de novembro

Refráns sobre a predición do tempo

• Ata san Martiño, pan e viño. De san Martiño adiante, fame e frío.
• Cando Santos acaba, o inverno empeza.
• De Santos a Nadal é o inverno natural.
• Desde Santos a Nadal é inverno caroal.
• O verán de san Martiño dura mentres o can lambe o fuciño.
• Polo san Martiño, trompos ao camiño.
• Polo san Martiño, trompos ao camiño, e polo santo Amaro, trompos ao tellado.
• Por Santos, nevan os campos.

Refráns sobre a agricultura

• Castañas, noces e viño fan a ledicia de san Martiño.
• Despois de san Martiño, deixa a auga e bebe o viño.
• Horta de san Martiño mantén ao dono e mais o veciño.
• O que queira ter bo alliño, que o semente polo san Martiño.
• San Xoán garda a chave do pan, san Martiño a do viño e santo Andrés a do porquiño.

Refráns sobre animais

• A cada porco lle chega o seu san Martiño.
• No mes dos mortos mata os teus porcos.
• Non hai cocho bo nin ruín que non lle chegue o seu Sanmartín.

Refráns sobre santos

• Bendito mes, que empeza con Santos e acaba con santo Andrés.
• San Simón proba o viño e o porco san Martiño.
• San Xoán come pan e santo Andresiño touciño.

Sabías que novembro tamén recibe os nomes de san Martiño e santos?

En Galicia, é habitual chamarlle aos memes polos costumes ou polas festividades que se conmemoran neles. Se queres coñecer o nome dos outros meses, bótalle unha ollada ao seguinte artigo:

O nome dos meses en galego que, se cadra, non sabías.